20 osób zginęło w lawinie w Białym Jarze w 1968 roku. W środę w Karkonoszach ogłoszono trzeci, w pięciostopniowej skali, stopień zagrożenia lawinowego. Śniegu przybywa z każdą chwilą, a silny wiatr tworzy nawisy w żlebach. - Kto nie musi, nie powinien wyruszać na szlaki. Lepiej po prostu nie ryzykować - przestrzega Andrzej Brzeziński, szef ogólnopolskiej komisji lawinowej GOPR.
Tylko w tym roku karkonoscy goprowcy zanotowali 9 takich nierozważnych eskapad. W każdym przypadku musieli prowadzić wielogodzinne poszukiwania. Bo bardzo często zdarza się, że osoby, które zgubiły się w górach, nie potrafią wyjaśnić, w jakim rejonie się znajdują, zwłaszcza po zapadnięciu zmroku.
W zeszłym roku akcji poszukiwawczych było w sumie 35. Znacznie mniej interwencji, bo 15, odnotowała w analogicznym okresie Wałbrzysko-Kłodzka Grupa GOPR - Karkonosze są bardziej niebezpieczne niż pozostała część Sudetów.
I to właśnie z tego powodu Andrzej Pał, kierownik schroniska Odrodzenie, zawsze o godzinie 21 powiadamia służby ratownicze, jeśli turysta bez uprzedzenia do tej pory nie wrócił do schroniska. - A tak, niestety, dzieje się dość często - ubolewa Andrzej Pał.
Może też wędrowcy zachowywaliby się roztropniej, gdyby mieli płacić za interwencje goprowców. Tak jak to jest w wielu krajach Europy, np. we Włoszech czy w sąsiadujących z Polską Czechach i na Słowacji. - Jeśli turysta nie jest ubezpieczony, a zgubił się w górach czy, co gorsza, miał wypadek, po prostu dostaje do domu słony rachunek za akcję ratunkową - przyznaje Maciej Abramowicz, naczelnik Karkonoskiej Grupy GOPR. - Trudno o bardziej bolesną lekcję odpowiedzialności, jeśli apelowanie do wyobraźni nie działa.
Pamiętajmy o naszym bezpieczeństwie
Ze Zdzisławem Wiatrem, naczelnikiem Wałbrzysko-Kłodzkiej Grupy GOPR, rozmawia Jacek Jaśko.
Jakie są najczęstsze przyczyny zaginięć turystów w górach?
Przede wszystkim zła ocena sytuacji, brak kondycji, nieodpowiedni ekwipunek, a do tego nagłe załamania pogody. Ta w Sudetach potrafi zmienić się dosłownie z minuty na minutę, a że to góry pozornie łatwo dostępne, większość turystów takie sygnały lekceważy. Nie zdają sobie sprawy, że ryzykują nawet życiem.
Kto odpowiada za bezpieczeństwo w polskich górach i kto finansuje służby ratownicze?
Generalnie obie te kwestie leżą w gestii państwa. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, to zapewnia je poprzez działalność pogotowia górskiego, organizacji opierającej się na niewielkiej liczbie zawodowców i licznej rzeszy ratowników ochotników. Niestety, niedostateczne finansowanie z budżetu nie wystarcza na wymianę zużytego sprzętu i zatrudnianie większej liczby ratowników. Zwykle po akcji, której przyczyną bywa lekkomyślność turystów, pojawia się kwestia opłat za działania ratownicze. Tak jak ma to miejsce w innych krajach Europy.
No właśnie, dlaczego w innych krajach Europy jest to możliwe?
Dlatego że ubezpieczamy się, jadąc na narty w Alpy, a ostatnio także do Czech i na Słowację, a w naszym kraju nie. Niestety, od lat GOPR bezskutecznie apeluje o zmiany w ustawie o ubezpieczeniach, a co za tym idzie, o zmiany w zasadach finansowania działalności ratowniczej.
Czyli w Polsce za interwencje ratowników turyści nie płacą ani złotówki?
Nie płacą, a my nie dostajemy pieniędzy ani od poszukiwanych, ani od poszkodowanych. Jesteśmy finansowani jedynie z budżetu państwa. Gdyby wprowadzono obowiązkowe ubezpieczenia, a koszty akcji ratowniczych pokrywałyby firmy ubezpieczeniowe, moglibyśmy więcej pieniędzy przeznaczyć na ratownictwo w górach. I może ludzie byliby rozważniejsi.
