Jarek od kilku lat porusza się na wózku inwalidzkim. Mimo niepełnosprawności, nie rezygnuje z aktywności fizycznej: jeździ wyczynowo na nartach i na specjalnie skonstruowanym przez siebie rowerze. Na nim właśnie uczestniczył w wyprawie na szczyt Kilimandżaro i dwukrotnie zdobywał Śnieżkę. Wczoraj na górski spacer wyjechał z nami na tradycyjnym wózku. Chcieliśmy bowiem sprawdzić, czy można nim bezpiecznie przejechać po nowej drodze.
Nasza wyprawa zaczęła się pod dolną stacją kolei linowej w Karpaczu. Niepełnosprawni mogą tam dojechać samochodami wprost pod peron kolejki. Jej pracownicy na chwilę zatrzymali wyciąg, by załadować wózek oraz by Jarek mógł usadowić się na krzesełku. Po 17 minutach jazdy byliśmy na szczycie Kopy. Niestety, pierwsze metry szlaku okazały się wyboiste i trudne do przejechania. Musieliśmy pomóc Jarkowi. Jednak po 15 metrach droga jest już równa. Nasze początkowe kłopoty z podjazdem po otwarciu szlaku znikną. Dla niepełnosprawnych wytyczono bowiem obejście po łagodniejszej części wzniesienia. Ta część nie jest jeszcze gotowa, nie mogliśmy więc nią wjechać.
Zakończono natomiast większość prac na innych odcinkach. Droga składa się z dwóch części: po granitowej kostce będą chodzili piechurzy, część dla niepełnosprawnych, by była równa, wysypano drobnym piaskiem. - Osoby niepełnosprawne na pewno sobie tu poradzą - ocenia Jarek Rola. Jego zdaniem inicjatywa Karkonoskiego Parku Narodowego, który buduje szlak, jest niezwykle cenna. Niepełnosprawni turyści będą dzięki niej chętniej odwiedzać Karkonosze. W Polsce jest ich ponad 5,5 miliona, a w Kotlinie Jeleniogórskiej, według danych Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych - 25 tysięcy.
- Kiedy trzy lata temu chciałem wjechać na Śnieżkę, musiałem zbudować sobie specjalny rower. Po tych drogach nie sposób było poruszać się standardowym wózkiem. Po otwarciu tego szlaku na pewno znajdzie się bardzo wiele osób, które zechcą wjechać w góry - tłumaczy Rola.
Tym bardziej że KPN chce w następnych latach dostosować kolejne odcinki górskich dróg do potrzeb jeżdżących na wózkach.
- Wspólnie z urzędem marszałkowskim chcemy zmodernizować szlak z Orlinka do Schroniska nad Łomniczką w Karpaczu. Planujemy budowę platformy widokowej nad wodospadem Kamieńczyka, na którą będą mogły wjeżdżać osoby na wózkach. Z parkiem narodowym po czeskiej stronie zmodernizujemy szlak z Domu Śląskiego do schroniska Luční Bouda - wylicza Andrzej Raj, dyrektor KPN.
Prace mają rozpocząć się już w przyszłym roku. Do inwestycji przygotowuje się też Miejska Kolej Linowa w Karpaczu. Wysłużony wyciąg na Kopę, którym jechaliśmy wczoraj, ma zastąpić kolejka gondolowa. Niepełnosprawni będą mogli do wagoników wjechać już bez pomocy obsługi i bez zatrzymywania wyciągu. By ułatwić im wjazd na peron, przewidziano budowę windy.
- Mamy już prawie gotową dokumentację techniczną. Z pracami chcielibyśmy ruszyć w przyszłym roku - mówi Waldemar Draheim, dyrektor kolei. Obecnie w Karkonoszach jest tylko jeden szlak przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Prowadzi on do wodospadu Szklarka w rejonie Szklarskiej Poręby. Rozpoczyna się przy parkingu i kończy platformą widokową przy schronisku Kochanówka. Ułatwienia dla niepełnosprawnych zbudowano też w samym schronisku. Jest ono absolutnym wyjątkiem w górach. W żadnym innym z karkonoskich schronisk nie ma ani specjalnie wyposażonych toalet, ani wygodnych podjazdów dla wózków.
Szlaki dla osób niepełnosprawnych udostępniane są też w innych pasmach górskich. W słowackich Tatrach dla osób poruszających się na wózkach dostępne są cztery trasy. Ich długość to w sumie 17 km. Niepełnosprawni mogą między innymi dojechać do górskiego schroniska Rainerova Chata w Wysokich Tatrach. Inny szlak to bardzo malownicza "Pienińska trasa" w słowackim Pienińskim Parku Narodowym, która prowadzi z Czerwonego Klasztoru do Leśnicy.
W polskiej części Pienin otwarto trasę o długości 2,4 km. Jest to szlak biegnący przez Rezerwat Białej Wody. Jest on położony znacznie niżej od naszej trasy z Kopy do Domu Śląskiego, która jest pierwszą wysokogórską drogą bez barier dla wózków. W parkach narodowych położonych na nizinach jest ich znacznie więcej.
Na przykład w Wigierskim Parku Narodowym osoby na wózkach mogą poruszać się po specjalnie przygotowanych szlakach o łącznej długości 82 km.
