Karkonosze.ws Karkonosze i Sudety
Dolny Śląsk

Karkonosze Sztuczne ruiny zamku Księcia Henryka
Grodna


» Forum
» Artykuły
» Filmy
» Zdjęcia
» Szlaki turystyczne
Chcesz administrować tym serwisem?
» Napisz do mnie
Organizacje turystyczne
Karkonosze

Historia turystyki w Sudetach

Okres po 2 wojnie światowej

Organizacje turystyczne powstałe w XIX wieku

Wiosną 1880 powstała we Vrchlabi sekcja Towarzystwa Górskiego dla Czech, od roku 1885 znana jako Austriackie Towarzystwo Karkonoskie – Österreichischer Riesengebirgs-Verein (ÖRGV), należeli tu głównie Niemcy. Czesi utworzyli działający do dziś Klub Czeskich Turystów (KČT). Powstał on w r. 1889 i objął etnicznie czeskie zachodnie Karkonosze. To pierwsze takie organizacje. Z tą drugą zetknął się M. Orłowicz, odbywając we Wiedniu swą służbę wojskową i w efekcie już na pocz. XX w. odwiedził Karkonosze.

Riesengebirgsverein (RGV)

Powstaje w lipcu 1880. Jej główny założyciel Teodor Donat (1844-1890) był buchalterem zakładów tekstylnych w Mysłakowicach. Początkowo RGV zrzeszało 875 członków w 14 kołach, zaś w 1925 już 16 000 w 92 kołach. Siedzibą biura organizacji była Jelenia Góra, zaś koła miały siedziby w wielu miastach Rzeszy Niemieckiej (np. Głogów, Zielona Góra, Wrocław, Szczecin, Poznań (do 1914), Berlin, Strasburg), a nawet poza Niemcami w Nowym Jorku w USA. Składki roczne wynosiły 2 lub 3 marki i stanowiły główne źródło dochodów, dotacje państwa były niewielkie. Działalność RGV była wszechstronna:

  • budowa i utrzymanie dróg i szlaków: łącznie 300 km w Karkonoszach i wokół Kotliny Jeleniogórskiej;
  • wykupienie niektórych terenów z rąk prywatnych;
  • powołanie straży ochrony przyrody;
  • powołanie muzeum regionalnego w Jeleniej Górze – istniejącego do dziś;
  • prowadzenie biblioteki i współpraca naukowa z Uniwersytetem Wrocławskim;
  • inicjatywa budowy obserwatorium meteorologicznego na Śnieżce;
  • utworzenie 10 tanich gospód młodzieżowych;
  • organizowanie cotygodniowych wycieczek w sezonie turystycznym;
  • budowa i prowadzenie schroniska tur. Prinz Heinrich-Baude.

Trzeba dodać, że więcej schronisk RGV nie prowadziło, bo po prostu na ich budowę nie miało funduszy. Te pozostawały prywatne. By jednak „wymusić” na ich właścicielach wyższy standard i lepszą jakość obsługi, wybudowało i prowadziło jedno, jedyne schronisko – Prinz Heinrich Baude nad Wielkim Stawem. Miało ono stanowić konkurencję i wzór dla pozostałych.

W 1905 z okazji jubileuszu 25 lecia z inicjatywy RGV zbudowano wygodną drogę dojazdową na szczyt Śnieżki. Stąd do dziś istniejąca jej nazwa: droga jubileuszowa. Organem prasowym był miesięcznik Der Wanderer im Riesengegirge. RGV działało 65 lat do 1945. W latach 30. zaczęły doń niestety przenikać elementy faszystowskie, wówczas liczba członków zaczęła maleć.

Swą działalnością RGV objęło prócz Karkonoszy wszystkie góry otaczające Kotlinę Jeleniogórską, a także częściowo Pogórze Kaczawskie (budowa ścieżki na szczyt Ostrzycy).

Gebirgsverein der Grafschaft Glatz (GGV)

Powstało w 1881 i objęło całą Ziemię Kłodzką. Używano też nazwy Glatzergebirgsverein. Miało początkowo 17 sekcji, w tym dwie poza rejonem działania: we Wrocławiu i w Gliwicach. Działalność podobna do karkonoskiego RGV, tur. biuro informacyjne znajdowało się w kłodzkim ratuszu. Organizowano też odczyty propagujące góry i ich przyrodę (także na temat Tatr), kolonie letnie dla dzieci, wysunięto i zrealizowano projekt budowy wieży widokowej na Śnieżniku, propagowano zjazdy saniami rogatymi spod Śnieżnika do Międzygórza. Własną gazetką był miesięcznik Die Grafschaft Glatz. Emblematem organizacji stała się mała roślinka: pełnik europejski, czyli tzw. róża kłodzka.

Mährisch-Schlesier Sudetengebirgsverein (MS-SGV)

Powstało w r. 1881 w Jeseniku i objęło całe Jesioniki czeskie oraz Góry Złote, Opawskie i częściowo Masyw Śnieżnika. Miało 27 „związków filialnych” i liczyło maksymalnie 20 tys. członków. Organem prasowym był Altvater (Pradziad) wydawany jako miesięcznik, a potem dwumiesięcznik i kwartalnik. Po I wojnie światowej organizacja ta zaczęła skupiać mniejszość niemiecką.

Inne towarzystwa

Były jeszcze inne mniejsze organizacje. Na terenie polskich Sudetów Środkowych to: Wałbrzyski Związek Górski (Waldenburger Gebirgsverein), Związek Towarzystw Górskich na Sowie (EGV: Verband der Gebirgsvereine an der Eule) w Dzierżoniowie, Ślężańskie Tow. Górskie (ZGV: Zobtener Gebirgsverein). Po płd. stronie gór działały jeszcze: Niemieckie Tow. Górskie Gór Orlickich (Deutsche Gebirgsverein für das Adlergebirge) i Niemieckie Górskie Tow. Jěštědu i Gór Izerskich (Deutsche Gebirgsverein für das Isergebirge - DGV). Wszystkie łączyło jedno: regionalizm. Terenem ich działania był tylko pewien fragment Sudetów. Odróżniało to je od Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, które (wbrew nazwie) objęło całe Karpaty w granicach Polski do 1939 roku.

Znakowanie szlaków w górach

Za pierwszy system znaków można uznać tyczkowanie dróg do bud pasterskich w Karkonoszach, od XVII w. Służy on we mgle znakomicie do dziś. W poł. XIX w. pojawiają się drogowskazy ustawiane przez właścicieli ziemskich i lokalne władze. Najwięcej ich powstało wówczas w dobrach rodziny Harrachów (płd. zach. Karkonosze) i były one dwujęzyczne: niemiecko-czeskie. Od roku 1880 KČT oraz RGV stawiają drogowskazy w formie kamiennych słupków z wyrytymi napisami, które malowano czarną farbą. Po południowej stronie gór pisano w dwóch językach, po północnej w jednym -niemieckim. ÖRGV od roku 1885 wprowadzało system znaków malowanych farbą: krzyże, kropki i trójkąty. Od roku 1889 KČT zaczął stosować czerwone poziome pasy obramowane dwoma węższymi - białymi. To pierwowzór znaków dziś powszechnie stosowanych.

Powstał jednak jeszcze inny system zwany znakowaniem docelowym. W Sudetach wprowadziło go MS-SGV w Jesionikach, skąd zaczęły przejmować go inne regionalne organizacje (od roku 1904 GGV), potem trafił on także w Góry Wałbrzyskie i w Karkonosze. Znaki miały kształt rombu, którego pole dzielono na pół i każda połówka oznaczała jakiś punkt docelowy, a ostry kąt rombu pokazywał kierunek. W Karkonoszach dla najważniejszych miejsc zarezerwowano pełne trójkąty (powstałe z podziału rombu na pół) o różnych barwach. Np. Śnieżka miała kolor biały a Karpacz - żółty. W roku 1935 ustalono, że system ten obejmie całe Sudety, ale nie wszędzie go wprowadzono.

W roku 1923 Svaz Lyzaru (czeski Związek Narciarzy) zaczął umieszczać w Karkonoszach tzw. nieme znaki - duże wycięte z blachy litery lub inne symbole, zaopatrzone w strzałkę. Przyjęły się powszechnie i po północnej stronie, ponieważ zimą nawet pod warstwą sadzi okazały się czytelne. Po stronie czeskiej są nadal stosowane.



Dodany dnia 21-11-2007 14:59
komentarzy: 0, wyświetleń : 2317
Komentarze Brak komentarzy.
Dodaj komentarz Zaloguj się żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Najnowsze artykuły » Fabryka mebli we Wleniu
» Osada Szklarska Poreba-...
» Golebiewski Karpacz opi...
» Kryształy z duszą
» Powojenne losy dawnego ...
» Droga Sudecka i Zakret ...
» Młyn św. Łukasza
» Kopalnia kwarcu Stanisl...
» Kosciol parafialny oo f...
» Spotkanie rowerzystow z...
» Bezwzględna zima
» Zamek Lenno 2010
» Mapa i kompas
» Linia przez Szklarska P...
» Gustaw Heinrich – pra...
» Rozne kije rozne dyscyp...
» Gory Sokole i Rudawy Ja...
» Pamiatkowy kamien w Szk...
» Uważaj na burze!
» Chojnik
Zobacz
Logowanie
Login:
Hasło:
Zapamiętaj mnie
Przypomnij hasło

Zarejestruj się!
Użytkowników Online - gości online: 6
- zarejestrowanych: 348 / 0
- najnowszy: jakubasiek
Aktualna pogoda w Karpaczu na stronie: www.pogoda.karpacz.pl
facebook