Karkonosze Karkonosze i Sudety
Dolny Śląsk / mihocik.com

Zdjęcia Karkonoszy Dawna drukarnia w Lubaniu
Lubań

» Beata Makutynowicz
» Pożegnanie jesieni
» Jesiene barwy
» Jesienne widoki
» Jagodna 28-03-2011
» Skałka na Ślęży
» Kosciolek na Slezy
» Do schroniska Pod Labs...
» Bacówka na Okraju
» Srebrna Góra, patrol.
» Filmy o Karkonoszach

Karkonosze - artykuły » Kryształy z duszą
» Powojenne losy dawnego ...
» Droga Sudecka i Zakret ...
» Młyn św. Łukasza
» Kopalnia kwarcu Stanisl...
» Kosciol parafialny oo f...
» Spotkanie rowerzystow z...
» Bezwzględna zima
» Zamek Lenno 2010
» Mapa i kompas
» Linia przez Szklarska P...
» Gustaw Heinrich – pra...
» Rozne kije rozne dyscyp...
» Gory Sokole i Rudawy Ja...
» Pamiatkowy kamien w Szk...
» Uważaj na burze!
» Chojnik
» Szlak Waloński
» Izery radonowa woda zdr...
» Strefy treningowe w Nor...

Karkonosze
Uran w Kowarach
Lektyki w Karkonoszach

Kowary


W 1926 roku po raz pierwszy opisano rudy uranowe w Kowarach. Od 1927 roku rozpoczęto selektywne wydobycie rudy uranowej w trakcie eksploatacji rudy żelaza.W czasie wielkiego kryzysu (1929-1935)wydobycie wstrzymano.

W latach 1936-1939 sprzedawano uran zakładom badawczym w Oranienburgu oraz zakładom Stahlwerk Mark A.G. w Hamburgu. Odzyskiwano tam rad, stosowany w lecznictwie.

W 1946 badania nad występowaniem rud uranowych w Kowarach przeprowadził geolog Antoni Białaczewski. Na podstawie niemieckich dokumentów górniczych powstało sprawozdanie o rudzie i możliwości jej wydobycia. Eksploatacją uranu zainteresowały się władze ZSRR.

W 1947 roku została podpisana polsko-radziecka umowa dotycząca wydobycia i sprzedaży rudy. Ustalono, że poszukiwania geologiczne i wydobycie będzie prowadzić państwowe wyodrębnione przedsiębiorstwo. Związek Radziecki zapewni przedsiębiorstwu specjalistyczną kadrę oraz zaopatrzenie w niezbędne materiały i urządzenia techniczne. Uran będzie sprzedawany po koszcie własnym wydobycia z dodatkiem 10% zysku.

W 1948 roku utworzono przedsiębiorstwo „Kowarskie Kopalnie”, którego zadaniem było poszukiwanie, eksploatacja i transport rudy. W 1951 roku przemianowano je na Zakłady Przemysłowe R1. Zatrudniono 43 specjalistów radzieckich z zakresu geologii, geofizyki radiometrii. Dostarczono specjalistyczną aparaturę radiometryczną. Do miasta zaczęli przybywać górnicy. Organizowano kursy i szkolenia. Przedsięwzięcie objęto tajemnicą. Oficjalnie poszukiwano metali nieżelaznych lub pierwiastka P-9.Zorganizowano grupy geologiczno-poszukiwawcze. Przedsiębiorstwo posiadało dwa piony: poszukiwawczy i eksploatacyjny. Było w pełni samowystarczalne, samodzielnie prowadziło badania, budowało kopalnie i obiekty towarzyszące. W 1948 roku przystąpiono do wydobycia rud ze złoża „Wolność” w Kowarach, ze złoża „Miedzianka” koło Janowic Wielkich i ze złoża „Kopaliny” koło Kletna .

Przy poszukiwaniu rudy stosowano: zdjęcia powierzchniowe gamma, zdjęcia lotnicze i magnetyczne, zdjęcia emanacyjne tj. pomiar stężenia gazów promieniotwórczych w powietrzu glebowym na głębokości 0.8-1,2 metra, zdjęcia radiohydrologiczne ( badania wycieków wodnych), zdjęcia uranometryczne na zawartość uranu w glebie. Anomalne koncentracje sprawdzano rowami geologicznymi, wyrobiskami górniczymi i wierceniami. W obrębie Kowar pole rudne ma powierzchnię około 10 km kwadratowych. Występują dwa typy złóż o różnej genezie:

  • kontaktowo- metasomatyczne złoża rud żelaza związane z tzw. rudną formacją
  • hydrotermalne złoża żyłowe o różnym składzie mineralogicznym.

Rudę uranową w Kowarach eksploatowano w kopalni „ Wolność”, „Podgórze”i w niewielkim zakresie w kopalni „ Liczyrzepa”. Pozostałe sztolnie były wyrobiskami poszukiwawczymi. W latach 1948-1953 w kopalni „Wolność” eksploatowano żyły rudy uranowej występujące w łupkach i marmurach.

Największe złoże rudy odkryto w 1950 roku („Podgórze”). Złoże zalegało wśród gnejsów i łupków łyszczykowych w odległości 2,5 km od kontaktu skał metamorficznych z granitową intruzją Karkonoszy. Łupki krystaliczne występują w gnejsach w formie cienkich przewarstwień i pojedynczych, grubych pakietów. Złoża powstały dzięki sieci zaburzeń tektonicznych, tworzących przestrzeń dla gniazd z okruszcowaniem uranowym. W kopalni „Podgórze” wykonano 4 sztolnie, 6 szybów ślepych, aż do poziomu 520 metrów. Eksploatacja trwała do 1958 roku.

Pracownicy zatrudniani w kopalniach uranu nie byli informowani o charakterze wydobycia. Często zmieniali miejsce pracy w związku z występowaniem rudy i intensywnością prac w danych rejonach. W Kowarach powstało osiedle mieszkaniowe, dom kultury, szkoła, żłobek i przedszkole dla rodzin górników.

W drugiej połowie lat sześćdziesiątych powstał zakład przerobu rudy uranowej na koncentrat zawierający powyżej 56 procent uranu, zlikwidowany w 1972 roku. Po eksploatacji pozostało wiele hałd i wyrobisk. W sztolni Nr 19a zorganizowano inhalatorium radonowe. W 1976 roku sztolnia Nr 9 została udostępniona do prac związanych z budową Podziemnego Laboratorium Górniczego Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej. Obecnie znajduje się tu trasa turystyczna „ Jelenia Struga”.


Krzysztof Uruski
Literatura:
  1. „ Uczniowie Agricoli „ materiały z konferencji górniczej w Kowarach z 1999 roku pod redakcją Andrzeja Grodzkiego i Marka Lorenca
  2. Kopalnictwo uranowe i techniki wydobycia uranu w Polsce opracował mgr inż. Franciszek Gawor
Źródło: http://przewodniksudecki.w.interia.pl

Dodany dnia 19-12-2007 18:04
komentarzy: 0, wyświetleń : 5208
Komentarze Brak komentarzy.
Dodaj komentarz Zaloguj się żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Przetargi.pl i zamówienia publiczne
Turystyka - Wypoczynek - Wycieczki - Podróże - Travel - Noclegi - Urlop
Forum karkonoskie » Ciekawe spotkania
» Sklep Firmowy HiMountai...
» DUCHY,STRACHY ITP.
» wybiera sie ktos w kark...
» ktos chetny na krotki w...
» Poszukuje literatury Wi...
» Poruszanie sie po Karko...
» Wydawnictwa Karkonosze
» Opowiadania o Karkonosz...
» Mapa szlaki kilometraz
» Oznakowanie szlaków
» Schronisko Odrodzenie
» Kozie Grzbiety - szlak
» oszpecanie Karkonoszy
» WIELKIE WĘDROWANIE
» Wiosna 2011
» Kurs dla studentow abso...
» Willa pod Zegarem - pol...
» Zostan administratorem ...
» Masakra

Zobacz
Logowanie
Login:
Hasło:
Zapamiętaj mnie
Przypomnij hasło

Zarejestruj się!
Użytkowników Online - gości online: 22
- zarejestrowanych: 327 / 0
- najnowszy: sarna77771