Karkonosze Karkonosze i Sudety
Dolny Śląsk
Karkonosze - artykuły » Golebiewski Karpacz opi...
» Kryształy z duszą
» Powojenne losy dawnego ...
» Droga Sudecka i Zakret ...
» Młyn św. Łukasza
» Kopalnia kwarcu Stanisl...
» Kosciol parafialny oo f...
» Spotkanie rowerzystow z...
» Bezwzględna zima
» Zamek Lenno 2010
» Mapa i kompas
» Linia przez Szklarska P...
» Gustaw Heinrich – pra...
» Rozne kije rozne dyscyp...
» Gory Sokole i Rudawy Ja...
» Pamiatkowy kamien w Szk...
» Uważaj na burze!
» Chojnik
» Szlak Waloński
» Izery radonowa woda zdr...

Forum karkonoskie » Najpiekniejsze zakatki ...
» Schronisko Odrodzenie
» Szlaki piesze
» w sprawie wyciagu na sz...
» Poruszanie sie po Karko...
» Tesknie za Karkonoszami
» wybiera sie ktos w kark...
» Ciekawe spotkania
» Sklep Firmowy HiMountai...
» DUCHY,STRACHY ITP.
» ktos chetny na krotki w...
» Poszukuje literatury Wi...
» Wydawnictwa Karkonosze
» Opowiadania o Karkonosz...
» Mapa szlaki kilometraz
» Oznakowanie szlaków
» Kozie Grzbiety - szlak
» oszpecanie Karkonoszy
» WIELKIE WĘDROWANIE
» Wiosna 2011

Wojanów
Wojanów-Janowice Wielkie

Rudawy Janowickie

Karpniki - Ogorzelec

Wojanów

Dawniej dwie wsie leżące po obu stronach rzeki Bóbr: Wojanów i Bobrów - dziś administracyjnie tworzą jedną miejscowość Wojanów, należącą do gminy Mysłakowice. Spotyka się jednak jeszcze nazwę podwójną: Wojanów-Bobrów.

Miejscowość położona na wysokości 350 m leży na północno-zachodnim krańcu Rudaw Janowickich. Stara wieś sudecka Wojanów w dokumentach historycznych pojawia się już w roku 1281. Od XIII w. miejscowość należała do rodu Zeidlitzów (początkowo nazwisko to brzmiało Czedlicz lub Cedlic), który gospodarzył tu jeszcze w XVIII w. W latach 1486-1530 i 1540-1548 dobra wojanowskie należały okresowo do Schaffgotschów z Chojnika, a wcześniej - bardzo krótko - do rodziny Runge.

Około roku 1596 Nicol Czedlicz - piszący się „Czedlicz auf Schildau und Nimmersath" (z Wojanowa i Płoniny) - rozpoczął budowę dworu o charakterze pałacowym. Pałac w Wojanowie położony jest w dolnej (zachodniej) części wsi. Zapewne istniał na jego miejscu jakiś wcześniejszy budynek, lecz brak o nim informacji. Zachowana inskrypcja na portalu - ,,erbaut 1607" - podaje datę zakończenia budowy. Niektóre źródła, powołując się na śląskiego kronikarza Naso i jego dzieło ,,Phaenix Redivivus" wydane w roku 1667, podają jako datę zbudowania pałacu wojanowskiego rok 1603. Ukształtowana w początku XVII w. bryła pałacu stanowiła rzadko spotykane na Śląsku, charakterystyczne dla terenów sasko-łużyckich rozwiązanie architektoniczne.

W okresie wojny 30-letniej, w roku 1642 obiekt został zniszczony przez Szwedów. Odbudowę podjął Christoph Zeidlitz przed rokiem 1667. Odrestaurowany pałac wyróżniał się wśród śląskich rezydencji szlacheckich. Kolejnej przebudowy dokonano w latach 1832-33. Wiąże się ona z tajemniczą i intrygującą postacią tajnego radcy sądowego Królestwa Prus - Karola Albrechta Ike. Przed nabyciem w 1831 r. dóbr wojanowskich przybył on z Kurlandii na ziemie Księstwa Polskiego, gdzie otrzymał tytuł hrabiowski i rosyjsko-polskie szlachectwo herbu „Duninowski". W roku 1839 sprzedał Wojanów królowi Fryderykowi Wilhelmowi III i powrócił do swego majątku Duninów koło Płocka. Zakupiony przez króla Wojanów włączony został w kompleks pałacowo-parkowy utworzony z dóbr karpnickich i mysłakowickich.

Dokonana przez Ike-Duninowskiego przebudowa pałacu i założenia parku krajobrazowego złożyły się na wyjątkowej urody zespół pałacowo-parkowy. Liczne źródła jako autora przebudowy podają aktywnego na tym terenie królewskiego architekta Schinkla, inne zaś mówią o A. Stiillerze jako o wykonawcy koncepcji Schinkla. Brak na ten temat jednoznacznych stwierdzeń. Tych wątpliwości nie budzi autorstwo rozplanowania parku krajobrazowego - był nim dyrektor ogrodów królewskich Piotr Józef Lenne, O ile pierwsza przebudowa nadała renesansowej rezydencji pewne cechy barokowe - to prace XIX-wieczne przekształciły budowlę w stylu neogotyku angielskiego. Bryłę pałacu umiejętnie wykorzystano do realizacji modnej wówczas idei „zamku gotyckiego". Nałożono gotyckie ozdoby, pozostawiając elementy starszego wystroju. Mocno wyeksponowano powiązanie architektury z elementami krajobrazu, głównie przez odpowiednie rozmieszczenie punktów widokowych w parku. Ostatnia przebudowa pałacu, przeprowadzona w roku 1906, w dużej mierze zatarła dawny charakter budowli.

Pałac wojanowski jest w dzisiejszej postaci trzykondygnacyjną budowlą wzniesioną na planie prostokąta, w którego narożach usytuowano czterokondygnacyjne cylindryczne wieże alkierzowe zwieńczone lejkowatymi hełmami. Kryty jest czterospadowym dachem (pierwotnie dwukalenicowym). Pałac połączono z parkiem przez dobudowanie tarasu i dwu oranżerii z krytymi przejściami. Od strony parku znajduje się portal zamknięty łukiem tudorowskim nawiązującym do łuku obramień okiennych. W oknach wszystkich elewacji i oranżerii zachowała się stylowa neogotycka stolarka okienna, najciekawsza od strony parku. Dekoracja ornamentalna pałacowych wnętrz (ongiś bogata i różnorodna) zachowała się jedynie w pomieszczeniach najwyższej kondygnacji. Od strony północnej, przed pałacem znajduje się dziedziniec z zabudowaniami gospodarczymi (stajnie i oficyny) pochodzącymi z II połowy XVIII w. Tu usytuowany jest także dom głównego inspektora dóbr wojanowskich.

Park pałacowy od południa ogranicza rzeka Bóbr. Rozplanowanie zieleni eksponowało widok na Karkonosze, głównie na Śnieżkę. W parku zachowało się ponad 700 drzew, w tym 295 lip drobnolistnych (niektóre z nich o kilku pniach). Wiek wielu okazów określa się na 200-300 lat. Do najstarszych drzew należy grupa dębów, w której jest 6 dębów czerwonych. Ponadto w parku znajdują się klony, kasztanowce, olsza czarna, buki, jesiony, sosny wejmutki. Rzeka oddziela park wojanowski od założenia pałacowo-parkowego w Łomnicy Dolnej.

W centrum Wojanowa (przy szlaku 3Z) znajduje się interesujący, cenny zabytek sakralny - kościół parafialny Wniebowzięcia NMP, wzmiankowany już w 1318 roku. Ta gotycka budowla powstała w XIV wieku. Z jej starszych elementów zachowały się: prezbiterium, nawa i wieża. Najcenniejsze zabytki świątyni znajdują się w jej wnętrzu.

Zwiedzając kościół należy zwrócić uwagę na gotycką XV-wieczną rzeźbę „Grupa Ukrzyżowania", polichromowaną ambonę barokową z 1607 roku, chrzcielnicę barokową z reliefami z XVII wieku. Barokowe ołtarze boczne, jak również ołtarz główny, pochodzą z XVIII wieku. XV-wieczny tryptyk gotycki z tego kościoła eksponowany jest w Muzeum Narodowym w Warszawie. W przybudówce bardzo ciekawy zabytek - cynowa, malowana trumna z herbami rodów dolnośląskich. Interesujące są malowidła na deskach - Pasja z XVI wieku czy barokowa scena „Zdjęcie z krzyża" z XVIII wieku.

Godne uwagi są malowidła na emporach. Nad prezbiterium herby rodów Stange, Zeidlitz, Schaffgotsch, Runge. We wnętrzu, jak i na północnej ścianie zewnętrznej świątyni - liczne płyty nagrobne i epitafijne związane głównie z rodem Zeidlitzów, Stange i Schaffgotschami - m.in. Elżbiety Busowoy z 1546 roku, Bernarda Gotscha (1560 r.), żony Kacpra von Stange (1567 r.), Zofii z domu von Kitlitzin (1582 r.), Alberta Zeidlitza (1633 r.).

Zwraca też uwagę rzeźbiarskim kunsztem epitafium nagrobne Ulryka Schaffgotscha z roku 1563. Najwcześniejsze nagrobki pochodzą z 1508 roku. Zachowane tu epitafia i płyty nagrobne należą do cennych dokumentów historycznych i świadectw wysokiego poziomu sztuki.

W górnej części wsi, na zachodnim stoku Buczka znajduje się mocno zniszczona neorenesansowa budowla z XIX wieku. Istnieją domniemania, iż wybudowano ją na miejscu średniowiecznego kasztelu strzegącego tu przeprawy przez Bóbr.

We wsi sklep spożywczy i bar „Nad Bobrem". Do Wojanowa dochodzi linia WPK nr 11 z Jeleniej Góry, a w pobliżu zachodniego krańca wsi przechodzi także linia nr 3. Stacja PKP na północ od centrum wsi (dojście szlakiem 3Z - od kościoła około 30 min).

Źródło: Bohdan W. Szarek "Rudawy Janowickie", 1990

Dodany dnia 07-01-2008 14:03
komentarzy: 0, wyświetleń : 1915
Komentarze Brak komentarzy.
Dodaj komentarz Zaloguj się żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Przetargi.pl i zamówienia publiczne
Turystyka - Wypoczynek - Wycieczki - Podróże - Travel - Noclegi - Urlop

Zdjęcia Karkonoszy Zmiana klimatu
Rudawy Janowickie: zimą na Skalnik

» Bufet na stacyjce Harra...
» Harrachov Centrum
» Mumlavska Bouda
» Harrachov Kapliczka
» Harrachov hotel
» Harrachov Stacja
» Zamarzniety jeep na sta...
» Zamarznięta para
» Samotnik
» Zima pod Szrenicą
» Filmy o Karkonoszach

Karkonosze
Zobacz
Logowanie
Login:
Hasło:
Zapamiętaj mnie
Przypomnij hasło

Zarejestruj się!
Użytkowników Online - gości online: 26
- zarejestrowanych: 331 / 0
- najnowszy: izer